Araç Tip Etiketi (VIN Plate) Okuma Rehberi: Dönüşümün DNA’sı
Bir aracın “Ticari” mi yoksa “Otomobil” mi olabileceğini belirleyen kader çizgisi ruhsatta değil, aracın şasisine perçinlenmiş metal bir etikette gizlidir. Mazaka Aydın Mühendislik olarak, araç proje dönüşüm süreçlerinde en sık karşılaştığımız, en teknik ama en kritik konuyu tüm detaylarıyla, bir referans kaynağı olacak şekilde kaleme aldık.
İçindekiler:
1. Araç Tip Etiketi (VIN Plate) Nedir?
Otomotiv dünyasında “Vehicle Identification Number” (VIN) olarak bilinen, Türkçe’ye “Tip Etiketi” veya “Şasi Etiketi” olarak geçen bu parça, aracınızın kimlik kartıdır. Fabrikadaki üretim bandından çıktığı an araca basılır ve aracın teknik kapasitesini, üretim amacını ve yasal sınırlarını belirler.
Eğer aracınızı N1 Sınıfı Kamyonetten, M1 Sınıfı Otomobile dönüştürmek istiyorsanız, bu etiketteki verilerin M1 sınıfına teknik olarak uygun olması gerekir. Aksi takdirde TSE (Türk Standartları Enstitüsü) projeyi onaylamaz.
2. Etiket Üzerindeki Gizli Kodlar: AF ve BB Sırrı
Araç dönüşümünde “Olur” veya “Olmaz” cevabını veren iki harfli kodlar vardır. Bu kodlar aracın Gövde Tipini belirtir. İşte o kodların anlamları:
✅ AF Kodu (Çok Amaçlı Araç / Multi-Purpose Vehicle)
Bu kod, aracın fabrikasyon aşamasında hem yük hem de yolcu taşımaya uygun olarak tasarlandığını, şasisinin ve güvenlik sistemlerinin (emniyet kemeri bağlantı noktaları, koltuk kızakları vb.) buna göre üretildiğini gösterir.
- Otomobil dönüşümü için %100 uygundur.
- TSE tadilat projesi sorunsuz çizilir.
- Fiat Doblo, Ford Courier ve Fiorino’nun “Combi” (Camlı/Koltuklu) versiyonlarında genellikle bu kod yazar.
❌ BB Kodu (Van / Panelvan)
Bu kod, aracın fabrikasyon olarak sadece “Yük Taşıma” amacıyla, kapalı kasa (Van) olarak üretildiğini gösterir. Bu araçlarda arkada cam olsa bile sonradan açılmıştır.
- Otomobil dönüşümü teknik olarak çok zordur veya imkansızdır.
- Koltuk bağlantı noktaları orijinal değildir, sonradan kaynakla yapılmıştır (Bu da güvenlik testlerinden geçemez).
- Genellikle ticari amaçla kullanılan, arkası sac kapalı araçlardır.
Bazı durumlarda ruhsatta “Kamyonet (BB)” yazsa bile, aracın fiziksel etiketinde “AF” yazdığını görürüz. Bu durumda ruhsat hatalıdır ve etiket esas alınarak araç OTOMOBİL’e dönüştürülebilir. Bu yüzden ruhsata değil, etikete bakıyoruz!
3. Marka Marka Etiket Konumlandırma Rehberi
Müşterilerimizin en çok zorlandığı konu etiketi bulmaktır. Her marka etiketi farklı bir yere saklar. Mazaka Aydın olarak en sık işlem yaptığımız araçlar için derlediğimiz “Hazine Haritası” şöyledir:
| ARAÇ MODELİ | BİRİNCİL KONUM | İKİNCİL KONUM | İPUCU |
|---|---|---|---|
| FIAT DOBLO (D3/D4/D5) | Motor Kaputu Altı (Ön Panel) | Bagaj Kapağı Eşiği (Zemin) | Genellikle metalik gri renktedir, motorun hemen önündeki sac panelde perçinlidir. |
| FORD COURIER | Sağ Ön Yolcu Kapı Direği (B Sütunu) | Sağ Ön Kapı Eşiği | Siyah renkli bir yapışkan etikettir. Kapıyı açınca direğin altına doğru bakın. |
| FIAT FIORINO | Motor İçi (Sağ Çamurluk Üstü) | Bagaj İçi (Sağ/Sol Yan Duvar) | Motor kaputunu açtığınızda sağ amortisör kulesinin yanında, gümüş renkli metal plakadır. |
4. Etiketi Buldum, Nasıl Okuyacağım?
Etiketi buldunuz, üzerinde bir sürü rakam var. Gelin bu rakamları birlikte deşifre edelim. Aşağıdaki örnek bir Fiat Doblo etiketidir.
Okuma Anahtarı:
- Tip Onay No (e3*…): Aracın Avrupa standartlarında hangi yönetmeliğe göre üretildiğini gösterir. Bu numara proje dosyasının “Anahtarıdır”.
- Şasi No (ZFA…): Aracın parmak izidir. Ruhsattaki ile birebir tutmalıdır.
- Ağırlıklar: Aracın toplam ağırlığı (kg) yazar. Otomobil olduğunda bu ağırlık değişmez ama taşıma kapasitesi (istiap haddi) yeniden hesaplanır.
- Tip / Versiyon (KRİTİK): İşte aradığımız yer burası. Kodların içinde “AF”, “AC” veya “BB” harflerini arayın. “AF” veya “AC” (Station Wagon) görüyorsanız yüzünüz gülebilir.
5. Etiketi Olmayan veya Hasarlı Araçlarda Ne Yapılır?
Araç kaza yapmış olabilir, boyanmış olabilir veya etiket zamanla silinmiş olabilir. Bu durumda ne yapıyoruz?
Hayır, çaresiz değilsiniz. Ancak işimiz biraz uzar.
Eğer etiket fiziksel olarak yoksa veya okunamıyorsa, aşağıdaki adımlar izlenir:
- Yetkili Servis Başvurusu: Aracın markasının yetkili servisine gidilerek, şasi numarasına istinaden “Yeni Tip Etiketi” sipariş edilir. Bu süreç 2-4 hafta sürebilir.
- Uygunluk Belgesi (CoC): Fabrikadan aracın teknik verilerini içeren “Uygunluk Belgesi” talep edilir.
- TSE Tespiti: Bazı durumlarda TSE Araç Kontrol Merkezi’ne gidilerek araç üzerinde tespit yapılır.
Bu yüzden araç alırken mutlaka “Etiketi yerinde mi?” diye kontrol etmek size zaman kazandırır.
6. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Etikette N1 yazıyor, M1 (Otomobil) olur mu?
Evet, olur! Etikette yazan N1, aracın o anki “Mevcut Durumunu” gösterir. Önemli olan gövde kodunun (AF) dönüşüme müsait olup olmadığıdır. Biz projeyi çizdiğimizde o N1 ibaresi yasal olarak M1’e dönüşür.
Etiketim boyalı, okunmuyor. Ne yapmalıyım?
Boyayı tiner veya aseton ile silmeye ÇALIŞMAYIN, etiketteki yazıları silebilirsiniz. Fotoğrafını çekip bize atın, biz özel filtrelerle okumaya çalışalım. Olmazsa servisten yenisini istemek gerekir.
Ruhsatta BB yazıyor ama etikette AF yazıyor. Hangisi doğru?
Etiket (Fabrika verisi) her zaman ruhsattan (Noter/Memur verisi) üstündür. Etikette AF yazıyorsa aracınız otomobil olabilir. Ruhsattaki hata proje ile düzeltilir.
Etiketi Okuyamadınız mı? Biz Buradayız!
Hiç risk almayın. Aracınızın etiketinin fotoğrafını çekin, WhatsApp hattımıza gönderin. Mühendislerimiz 5 dakika içinde ÜCRETSİZ ANALİZ yapsın.
📸 WhatsApp’a Etiket Fotoğrafı At